ჩვენი სეპარატისტები ევროპაში: “თბილისი სოხუმისა და ცხინვალის მიმართ საკუთარ პოლიტიკაზე უნდა ჩამოყალიბდეს»

2017-12-07 20:05:56
974

რამდენიმე დღის წინ, 3-4 დეკემბერს ბრიუსელში, ევროპარლამენტის შენობაში რიგით მე-11 «ევროპული რუსული ფორუმი» გაიმართა. ორდღიან ღონისძიებას, რომელიც „ევროპული რუსული ალიანსის“ თაოსნობით იყო ორგანიზებული, ცხინვალის ოკუპირებული რეგიონის დე ფაქტო საგარეო საქმეთა მინისტრი დიმიტრი მედოევიც დაესწრო.

მედოევი ბრიუსელში გაერთიანების „ერთიან ლატვიაში ადამიანის უფლებებისთვის“ თავმჯდომარემ, ევროპარლამენტარმა ტატიანა ჟდანოკმა მიიწვია. სწორედ ჟდანოკი გახდა ერთ-ერთი ინიციატორი იმისა, რომ 2005 წელს ჩამოყალიბებულიყო „ევროპული რუსული ალიანსი“ – საზოგადოებრივი ორგანიზაცია, რომელიც ევროკავშირის ქვეყნებში მოღვაწე რუს საზოგადო მოღვაწეებს, ჟურნალისტებსა და პოლიტიკოსებს აერთიანებს.

თავად «ევროპული რუსული ფორუმი» 2007 წლიდან იმართება. როგორც ტატიანა ჟდანოკი აცხადებს, მისი მთავარი მიზანია „სამოქალაქო საზოგადოების დიალოგის ხელშეწყობა იმ აქტუალურ საკითხებზე, რომელიც რუსეთსა და ევროკავშირს შორის წარმოიქმნება“.

რიგით მე-11 ფორუმზე, მედოევის გარდა, მიწვეულთა შორის იყვნენ დნესტრისპირეთის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე გალინა ანტიუფეევა, სომხების უფლებების დაცვის ბელგიური კომიტეტის პრეზიდენტი ლიანა მარგარიანი, ევროპარლამენტის დეპუტატი კატალონიიდან ხოსე–მარია ტერიკაბრასი და სხვანი. ეს უკანასკნელი იმით არის ცნობილი, რომ გასულ წელს შიმშილობის დაწყებით იმუქრებოდა, თუ ესპანეთის ხელისუფლება 1 ოქტომბერს კატალონიის დამოუკიდებლობის საკითხზე პლებისციტის ჩატარებას არ დასთანხმდებოდა.

წლევანდელი ფორუმის ფარგლებში ჩატარდა სულ სამი დისკუსია: „რუსეთისა და დასავლეთის კონფლიქტი: წელი 2017“, „სოციალურ უსამართლობასთან ბრძოლა: 1917 წლის რუსული რევოლუციის გაკვეთილები“ და „ერთა თვითგამორკვევა: 1917–დან 2017–მდე“.

4 დეკემბერს მედოევი დისკუსიაზე „ერთა თვითგამორკვევა: 1917-დან 2017–მდე“  მოხსენებით „სახრეთ ოსეთის – რუსეთი: ერთობლივი ისტორიის ორნახევარი საუკუნე“ გამოვიდა.

ფორუმის მსვლელობისას მან საქართველოს საზოგადოებრივ მაუწყებელს მოკლე ინტერვიუ მისცა და განაცხადა, რომ ბრიუსელში ევროპარლამენტარების მიწვევით,  “სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა მინისტრის რანგში» იმყოფება. ამასთან, მედოევის მტკიცებით, “ევროდეპუტატების ნაწილი სამხრეთ ოსეთს დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ განიხილავს" :

“აქ ჩვენი ძველი მეგორები არიან და მათ არასდროს ვავიწყდებით. მე აქ მომიწვიეს სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა მინისტრის რანგში. ფორუმზე განვიხილავთ ადამიანის უფლებებს და თვითგამორკვევასთან დაკავშირებულ საკითხებს. ეს ჩვენთვის ძალიან მნიშვნელოვანია. ევროპარლამენტში ბევრი ხმაა, ყველა სხვადასხვაგვარად საუბრობს და ფიქრობს. ეს მათი უფლებაა.  ევროპარლამენტის დეპუტატების ნაწილი შეეგუა რეალობას. რეალურად, ყველა დეპუტატმა მშვენივრად იცის, რომ სამხრეთ ოსეთი აღიარებული ქვეყანაა, რომ ამას არ აღიარებენ მხოლოდ თბილისში. თუმცა საქართველოს ნახევარმაც იცის, რომ სამხრეთ ოსეთი მას გამოეყო. ამის გაგება არ სურთ მხოლოდ პოლიტიკოსებს, მაგრამ ეს მათი პრობლემაა. მთავარია, რომ არსებობს სამხრეთ ოსეთის დამოუკიდელი რესპუბლიკა.  მომავალ წელს სამხრეთ ოსეთის დამოუკიდებლიბის აღიარებიდან 10 წლის იუბილეს აღვნიშნავთ. უკვე ვიზეიმეთ დამოუკიდებლობის გამოცხადებიდან 27 წელი. საქართველო შეიძლება, ამას არ აღიარებდეს, მაგრამ უფრო ჭკვიანური იქნება, თუ თქვენც თვალს გაუსწორებთ რეალობას. რუსეთმა აღიარა ჩვენი დამოუკიდებლობა და ამ გადაწყვეტილების გაუქმებას არ აპირებს", - განაცხადა დიმიტრი მედოევმა.

კითხვაზე, როგორ შეძლო საზღვრის გადაკვეთა, ოსმა დიპლომატმა განაცხადა, რომ “სამხრეთ ოსეთის დიპლომატიური პასპორტით” და დაამატა:


“რა თქმა უნდა, ჩრდლოეთ ამერიკაშიც ვაპირებ ჩასვლას. მიდით, შეატყობინეთ ცენტრალურ სადაზვერვო სამმართველოსო”.

ხსენებული ფორუმის პარალელურად ევროპარლამენტში «ევროპის სახალხო პარტიის» პოლიტიკური ასამბლეაც მიმდინარეობდა, რომელსაც «ერთიანი ნაციონალური მოძრაობისა“ და „ევროპული საქართველოს» წევრებიც ესწრებოდნენ. მათ ოფიციალური თბილისი დაადანაშაულეს «უმოქმედობაში, რომლის შედეგად ცხინვალის წარმომადგენლები თავისუფლად გადაადგილდებიან ევროპაში და ევროკავშირის სტრუქტურების კედლებში შეხვედრებს მართავენ». 

„ევროპარლამენტში ყოველთვის მოიძებნება ერთი ან ორი ცალკეული დეპუტატი, რომელიც რუსეთის ხელისუფლების დავალებით მზად იქნება, ასეთი აქციები განახორციელოს. სწორედ იმიტომ ჰყავს საქართველოს ხელისუფლება, რომ არ დაუშვას ასეთი რამ", -განაცხადა  „ევროპული საქართველოს“ წევრმა დავით ბაქრაძემ.


ენმ-ის ერთ-ერთ ლიდერ სალომე სამადაშვილის თქმით კი, მსგავსი ვიზიტების პრევენციისთვის ხელისუფლების მხრიდან სათანადო ზომების დროულად მიღებაა საჭირო, რაც არ კეთდება:

„ევროპარლამენტში დე ფაქტო ხელისუფლებების წარმომადგენლების მოწვევის მსგავს მცდელობებს ადრეც არაერთხელ ჰქონია ადგილი და ამის აღკვეთა ხდებოდა იმით, რომ დიპლომატიური რეაგირება დროულად ხორციელდებოდა. ყოველთვის, როდესაც დე ფაქტო ხელისუფლების წარმომადგენლებს ეძლევათ შესაძლებლობა, გამოიყენონ პლატფორმა ევროპაში, ეს არის დამაზიანებელი ჩვენი ქვეყნის ეროვნული ინტერესებისთვის, ამიტომაც საგარეო საქმეთა სამინისტრომ სასწრაფოდ უნდა გააკეთოს განმარტება, რატომ ვერ აღკვეთა ეს".

თუმცა ოფიციალურმა თბილისმა დუმილი შეინარჩუნა. საგარეო საქმეთა მინისტრი მიხეილ ჯანელიძე სწორედ იმ დროს იმავე ბრიუსელში მართავდა შეხვედრებს, თუმცა ამ თემაზე ყურადღება არ გაუმახვილებია.

“აქცენტი” საგარეო საქმეთა სამინისტროს კომენტარის მოპოვებას მას შემდეგ და დღემდე უშედეგოდ ცდილობს: ჯანელიძის უწყების პრეს-სამსახურში ზარებზე პასუხის გაცემაც არ სურთ.

ერთადერთი დიპლომატი, რომელიც მედოევის სიტყვით გამოსვლას საჯაროდ გამოეხმაურა, ბელგიასა და ლუქსემბურგში საქართველოს ელჩი ნატალია საბანაძეა, თუმცა მისი აზრით, “ეს იყო გამოხტომა არა იმდენად თბილისის, რამენადაც ბრიუსელის წინააღმდეგ”:

«ბ-ნი მედოევი კერძო პირის მოწვევით ჩამოვიდა. ეს არ არის ევროპარლამენტის ან რომელიმე პოლიტიკური ჯგუფის პოზიციის გამოხატულება. რეალურად, ეს ღონისძიებაუფრო მეტად ევროკავშირის წინააღმდეგაა მიმართული, ვიდრე საქართველოსი. მე პირადად  ვესაუბრე არაერთ ევროპარლამენტარს, კერძოდ, ლატვიის წარმომადგენელს, რომელმაც განაცხადა, რომ აუცილებლად გაუგზავნის წერილობით პროტესტს ევროპარლამენტის თავმჯდომარეს ანტონიო ტაიანის».

ოკუპირებული რეგიონის ინტერესებს ევროკავშირის ქვეყნებში ჟურნალისტი და ყოფილი ევროდეპუტატი ჯულიეტო კიეზა ლობირებს. ოსური “დიპლომატიური პასპორტის” მფლობელი ამბობს, რომ “ცხინვალის წარმომადგენლებს სრული უფლება აქვთ, მათი მოსაზრებები მოსმენილი იყოს ევროპარლამენტის კედლებში, მით უფრო, რომ თბილისის პოზიციას ევროპული თანამეგობრობის ყველა წევრი როდი განიხილავს».

ანალოგიური პოზიცია აქვს ოკუპირებული რეგიონის რეალურ მეპატრონე რუსეთის ფედერაციას:

“ბრიუსელში ოსური დელეგაციის წარმოდგენილობა ნაკარნახევია  ევროპარლამენტის დეპუტატების ბუნებრივი სურვილით, მიიღონ ინფორმაცია მეორე მხარისაგან. უნდათ მათი პოზიციის მოსმენაც. ეს არის და ეს” - ამბობს რუსეთის სახელმწიფო სათათბიროს დსთ-ის საქმეთა კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე კონსტანტინე ზატულინი.

თავის მხრივ, რუსი ექსპერტები ფორუმს ევროსტრუქტურების მიერ სეპარატისტული მოძრაობების საკუთარ კონტროლსქვეშ მოქცევის მცდელობად განიხილავენ.


რუსეთის პოლიტიკური ინფორმაციის ცენტრის ხელმძღვანელი ალექსეი მუხინი წელს სადავო სტატუსის მქონე ტერიტორიების – ე.წ. სამხრეთ ოსეთისა და დნესტრისპირეთისთვის განსაზღვრულ სადისკუსიო პლატფორმებზე კატალონიელების გამოჩენაზე ამახვილებს ყურადღებას. მისი აზრით, ევროპარლამენტი მსგავსი საკითხების გადასაჭრელად ან განსახილველად საკუთარი პლატფორმის გამოყოფით «უბრალოდ პროცესებზე კონტროლოს დამყარებას ცდილობს»:


«გასაგებია, რომ ევროპელ ამომრჩეველს დიდად არ ახარებს ევროპის ტერიტორიაზე უამრავი სეპარატისტის არსებობა, რომელიც ხან იქით გარბის, ხან – აქეთ. ევროპული ინსტიტუტები აშკარად ცდილობენ ამ ქაოტური მოძრაობის საკუთარ კონტროლს დაქვემდებარებას, ამიტომაც, რამდენადაც მესმის, მიღებულ იქნა პრინციპული გადაწყვეტილება, ყველა ეს სეპარატისტი ერთ ადგილზე შეგროვდეს – უმჯობესია, ევროპარლამენტის კონტროლქვეშ, რათა ამგვარ საფუძველზე, მეთვალყურეობის ქვეშ გადაჭრას საკუთარი საკითხები. თუმცა, რა თქმა უნდა, შედეგის გარანტიას ეს არ იძლევა“.


მისივე აზრით, სეპარასტიტებს შეუძლიათ, ეს პლატფორმა გამოიყენონ, თუმცა უნდა ესმოდეთ, რომ “აქ ყველა საკუთარ მიზნებს ემსახურება”:

“ევროპარლამენტარები ცდილობენ, ამომრჩეველს დაანახონ, რომ ყველაფერი კონტროლს ექვემდებარება, ევროპის ჩამოუყალიბებელი ტერიტორიების წარმომადგენლები  კი ამბობენ: «ნახეთ, ჩვენ პრობლემებს ევროპულ დონეზე, ლეგიტიმურ პლატფორმებზე ვწყვეტთო». არ ვიცი, რამდენ ხანს გასტანს ეს თამაში, თუმცა სრულიად შესაძლებელია, ერთ-ერთ მხარეს მალე მობეზრდეს და მოქმედებამ კვლავ ქუჩებში გააინაცვლოს» (https://www.ekhokavkaza.com/a/28898716.html).


ოსი ექსპერტები კი ევროპარლამენტის კედლებში გამართულ ფორუმში მედოევის მონაწილეობის ფაქტს მიესალმებიან, თუმცა თვლიან, რომ „ევროპული რუსული ალიანსის“ მიერ დაარსებული ეს პლატფორმა ხელმისაწვდომი უნდა იყოს იმ ოსური არასამთავრობო ორგანიზაციებისთვისაც, რომელთა ევროპის ქვეყნებში გამგზავრებას ბოლო წლებში ცხილვალის ოკუპირებული რეგიონის დე ფაქტო ხელისუფლება «ყოველმხრივ ეწინააღმდეგება». 

ოსი ექსპერტი ალან ჯუსოევი მიიჩნევს, რომ ბრიუსელში ცხინვალის ოკუპირებული რეგიონის წარმომადგენლის გამოჩენა ყველა შემთხვევაში დადებითი მოვლენაა, თუნდაც საზოგადოებრივი ევროპული ორგანიზაციის პლატფორმაზე:


„[მედოევის] თავად მოხსენებას არ ვიცნობ, თუმცა დარწმუნებული ვარ, წამოჭრილი იქნებოდა სამხრეთ ოსეთის, მისი თვითმყოფადობის, დამოუკიდებლობის თემატიკა და ეს ძალიან კარგია. ეს არის ერთგვარი გზავნილი ევროკავშირს, ევროპულ თანამეგობრობას, რომ ჩვენ ვარსებობთ, ვცოცხლობთ და ვვითარდებით, განურჩევლად იმისა, რა დამოკიდებულება აქვთ ჩვენს მიმართ. თუმცა ვისურვებდი, რომ როდესაც ჩვენი მაღალჩინოსნები რომელიმე საზოგადოებრივი ორგანიზაციის მიერ შექმნილ პლატფორმებში მონაწილეობისთვის უცხოეთში გადიან, თან მიჰყავდეთ ოსური საზოგადოებრივი ორგანიზაციების წარმომადგენლებიც, რათა აჩვენონ, რომ ეს სექტორი ჩვენთან არსებობს, მოქმედებს, საკმაოდ გამოცდილიც არის და შესაძლებელია მისი გაყვანა [...]“.


გარდა ამისა, ოსი ექსპერტი ისურვებდა, მსგავს შეხვედრებზე ახალგაზრდა ოსი დიპლომატებიც გაეყვანათ შესაბამისი გამოცდილების მისაღებად:


„ჩვენ დრო დავკარგეთ. თუმცა თუ დღეს და ახლა არსებობს დასწრების შესაძლებლობა, ის აუცილებლად უნდა გამოვიყენოთ. უნდა არსებობდეს ამ ხალხის საჭიროებისა და სასარგებლოობის განცდა. იმის თქმა, რომ სახრეთ ოსეთისადმი ინტერესი დაიკარგა ზოგადად სამხრეთ კავკასიაში არსებული ვითარების ფონზე, არ შეიძლება. ჩვენ საინტერესონი ვართ, ჩვენით ინტერესდებიან, - წინააღმდეგ შემთხვევაში დროებითი ადმინისტრაციების მსგავსი არ იარსებებდა და გარკვეული პროექტები საქართველოში ევროკავშირის მიერ არ დაფინანსდებოდა. ჩაიკეტო და თქვა, „თქვენ აქ არ ხართო“ – ასევე არ გამოდის, ხოლო შევახსენოთ, რომ გაგვაჩნია სახელმწიფო, სახელმწიფოებრიობა და ამ სახელმწიფოს ფარგლებში მოქმედებენ საზოგადოებრივი, არასამთავრობო ორგანიზაციები, ყოველთვის საჭიროა“.

მას ოსი პოლიტოლოგი დინა ალბოროვაც ეთანხმება, რომელიც იძულებული იყო, 2 წლის წინ საკუთარი საზოგადოებრივი ორგანიზაცია გაეუქმებინა:


«საზოგადოებრივი ორგანიზაციების მონაწილეობით მიმდიბარე სხვადასხვა საერთაშორისო პლატფორმებზე სამხრეთ ოსეთის წარმოდგენილობა ძალზე მნიშვნელოვანია, ყოველ შემთხვევაში, დღეს, როდესაც რესპუბლიკა საერთაშორისოდ აღიარებული არ არის. ურთიერთობის მთელი ამ წლების განმავლობაში ყურადღება მივაქციე იმას, რომ დასავლეთის ქვეყნების საზოგადოებრივი ორგანიზაციების ოფიციალური სტრუქტურები უფრო მეტად ენდობიან ხალხის ხმას, რომელსაც სამოქალაქო საზოგადოება წარმოადგენს, ვიდრე ოფიციალური სტრუქტურების ინფორმაციას. ჩვენ ამას ყოველთვის ვამბობდით და მოვუწოდებდით ჩვენს ხელისუფლებას, მსგავსი რაღაცეები ერთობლივად, კოორდინირებულად გვეკეთებინა. 2008 წლამდე ჩვენთან ხელისუფლება სამოქალაქო სექტორს ყოველთვის გაგებით ეკიდებოდა, თუმცა შემდეგ უკვე ყოველმხრივ ეწინააღმდეგებოდა ადგილობრივი საზოგადოებრივი ორგანიზაციების წარმომადგენლების რესპუბლიკის ფარგლებს გარეთ სხვადასხვა შეხვედრებზე გასვლას. მოტივად ის გარემოება სახელდებოდა, რომ ისინი საქართველოს წარმომადგენლებს ხვდებოდნენ. ჩვენს წინააღმდეგ ნამდვილი დევნა დაიწყო. ხალხის რეალური წარმომადგენლების გარეშეც მსგავსი ვოიაჟები, რა თქმა უნდა, კარგია, თუმცა რამდენად მოახდენს ისინი ზეგავლენას ევროპული სტრუქტურების აღქმაზე, - აი, ეს არის საკითხავი“

(https://www.ekhokavkaza.com/a/28898799.html).


თავის მხრივ, ქართველი პოლიტოლოგი გიორგი გობრონიძე თვლის, რომ როდესაც მედოევი “სამხრეთ ოსეთის დიპლომატიურ პასპორტზე საუბრობს, ის, ცხადია, ცუღლუტობს”, თუმცა ამ განცხადების რეაგირების გარეშე დატოვება არ შეიძლება:


«შესაძლოა, ეს მათი პიარის ნაწილი იყოს, აქაოდა, ოსურ პასპორტს საერთაშორისო ძალა აქვსო. თუმცა ეს ფაქტი უყურადღებოდ არ უნდა დარჩეს. ჩვენს დიპლომატიურ წარმომადგენლობას რაიმე სახის განმარტება მაინც უნდა მოეთხოვა ევროპული მხარისაგან იმის თაობაზე, საერთოდ როგორ გახდა შესაძლებელი ევროპარლამენტში მედოევის სიტყვით გამოსვლა» (https://www.ekhokavkaza.com/a/28898477.html).


ის, რომ ცხინვალი ბოლო პერიოდში ევროპული მიმართულებით საგრძნობლად გააქტიურდა, გობრონიძის აზრით, განგაშის სიგნალად უნდა იქცეს თბილისისთვის: ოქტომბერში ხომ იგივე მედოევი აპენინის ნახევარკუნძულს სტუმრობდა და ამ ვიზიტის შედეგების შეჯამებისას “იტალიაში სამხრეთ ოსეთის დიპლომატიური წარმომადგენლობის” გახსნის შესახებ გააკეთა განცხადება. მართალია, “წარმომადგენლობა” არაოფიციალურია, თუმცა...


როგორც ქართველი ექსპერტები აღნიშნავენ, ნატალია საბანაძის ზემოთ მოყვანილი განცხადება ძალიან ჰგავს საგარეო საქმეთა სამინისტროს ოქტომბრის მოწოდებასა თუ რჩევას, მედოევის ვიზიტები და სიტყვით გამოსვლები განვიხილოთ, როგორც კერძო პირის მოქმედება, ყოველგვარი ლეგიტიმაციის გარეშე.


გიორგი გობრონიძის აზრით, მსგავსი ვიზიტების უყურადღებოდ დატოვება მათ წახალისებას ნიშნავს:


«ეს ადამიანები თავს ოფიციალურ პირებად, ე.წ. რესპუბლიკების წარმომადგენლებად პოზიციონირებენ, ხსნიან რაღაც ცენტრებს, კიდებენ იქ თავის დროშებს, სიმბოლიკას. ეს ყველაფერი ილექება ადამიანების მეხსიერებაში. ამდენად, არა მგონია, სწორია, ამ ყველაფერს “კერძო ვიზიტი” უწოდო. კერძო ვიზიტი, რომელიც საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის ხელყოფას პროპაგანდირებს, კერძო აღარ არის».

გობრონიძის აზრით, “საქართველოს ხელისუფლება უნდა ჩამოყალიბდეს აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის მიმართ საკუთარ პოლიტიკაზე და თუ მათი იზოლაციის პოლიტიკის გაგრძელებას აპირებს, მსგავსი ვიზიტები უნდა აღკვეთოს, ხოლო თუ მათი დეიზოლაციის გზით სვლა გადაწყვიტა, მაშინ აუცილებელია, მოიძებნოს სამართლებრივი რეგულირება, რათა ამ “კერძო ვიზიტებმა” საქართველოს ეროვნული ინტერესები არ შელახოს”.

საინფორმაციო სააგენტო “აქცენტი”